جام مهر

 1. كدام عبارت درست وكدام عبارت نادرست است؟

الف- اشتباه و خطا در زبان رخ مي دهد.

ب- افراد كر و لال به هنگام استفاده از زبان از نمود آوايي كمك مي گيرند.

 2. چرا گوناگوني سبكي و لهجه اي و حتي گويشي به يگانگي زبان آسيب نمي رساند؟

3.چرا به صورت صد در صد نمي توان گفت گوناگوني گويشي به يگانگي زبان آسيب نمي رساند؟

4.«پانتوميم» جزءِ كدام يك از موارد زير است؟

نمود آوايي زبان                   نمود حركتي زبان                            توانايي ذهني زبان

5.تمايز زبان و گفتار را با عمل ضرب و جدول ضرب مقايسه كنيد.

6.دو فايده از فوايد تمايز زبان و گفتار را بنويسيد.

7.زبان ...............................در حالي كه گفتار فقط ....................................است.

8.نهاد جدا و نهاد پيوسته را مشخص كنيد و مطابقت آن ها را بررسي كنيد.

الف- پيامبر اكرم(ص) ويارانش 13 سال در مكه مورد آزار و شكنجه ي قريش قرار گرفتند.

نهاد جدا ..............................نهاد پيوسته ......................................تطابق.............................

ب- استاد علي اكبر دهخدا، در كار تحقيق امثال وحكم ، موفق ترين پژوهشگر هستند.

نهاد جدا ..............................نهاد پيوسته ......................................تطابق...............................

9.  فعل مناسب براي جمله ها ي زير بنويسيد.

مريم با دوستانش هفته ي آينده به اردو................ (رفتن)

ما و فردوسي با زبان  پيوند هاي مشترك......................(داشتن)

نمايش هاي زيادي در ماه گذشته به نمايش .........................(در آمدن)

ملّتي كه طالب استقلال سياسي..................(بودن) به زبان ملّي خود سخن..................گفتن)

10.چرا هر دو جمله ي «اين ظرف ها شكستني است » و «اين ظرف ها شكستني هستند » درست است؟

11.كدام مورد جزء ويرايش فني نيست؟

الف- يكسان كردن رسم الخط                                                ب- رعايت علايم نگارشي

پ-اصلاح شكل كلمات                                                       ت – مطابقت نهاد بانهاد پيوسته

12.ويرايش زباني و ساختاري چيست؟

13جمله های زیر را ویرایش کنید.

الف-او در سن سي سالگي ، مقاله ي علمي اي در موضوع نقش رهبريت در جامعه نوشت و توسّط آن مشهورتر و در اين ارتباط بر خلاف انتظار خود، جايزه گرفت.

ب-گاهاً دشمنان اخبارهاي نادرستي را انتشار مي دهند.

پ-مردم ايران   بر عليه حكومت شاهنشاهي به پا خواستند.

ت-این کودک از کم خونی قابل توجّهی برخوردار بود.

ث- ما از احوالات دوستان خود بی خبریم.

14.اجزاي اصلی جمله هاي زير را مشخص كنيد.

الف- معلم ورزش در حیاط مشغول نوشتن است.

ب- اهل بيابان چنين هوايي را گرگ و ميش مي نامند.

15.اجزاي اصلي جمله ي زير را زير نمودار قراردهيد.

علي در نقشه كشي مهارت دارد.

13.متمم اختياري و متمم اجباري اسم وفعل را دقيقاً مشخص كنيد.

« مريم و مينا در اتاق نشسته اند. قد مريم از مينا بلندتر است.مادر مريم مي گويد: دخترم به دسته ي گل مي ماند.»

14. اجزاي اصلي جمله ي زير را زير نمودار قراردهيد.

مردم روستا به او دكتر مي گفتند.

15.با فعل گشت يك جمله ي دو جزئي و يك جمله ي سه جزئي با مفعول بنويسيد.

16.اجزاي جمله هاي زير را مشخص كنيد.

  اهالي محله ،دوستم را امين به حساب مي آورند.

  خورشيد در آسمان آبي چون گل زردي مي درخشيد.

مطلب مهم ديگر وابستگي سهراب به افراسياب است.

حضرت رسول (ص) علت دل تنگي برادرم را از من پرسيدند.

اينك آن پرنده مرده است.

همه اورا علي صدا مي زنند.

مردم روستا به او دكتر مي گفتند.

رستم در شاهنامه چهره اي محبوب و ملّي دارد.

معلم ورزش مشغول نوشتن است.

نامه را از تهران براي مريم فرستاد.

17.متمم اختياري و متمم اجباري اسم وفعل را دقيقاً مشخص كنيد. 

« مريم و مينا در اتاق نشسته اند. قد مريم از مينا بلندتر است.مادر مريم مي گويد: دخترم به دسته ي گل مي ماند.»

مريم از مينا بلند تر است وبه دسته ي گل مي ماند .با اتوبوس به خانه ي ما آمد.

18.متمم هاي قيدي و متمم هاي اجباري كدام است؟

استكان چاي آشكارا در دست مادر بزرگ مي لرزد . او در خياطي مهارت زيادي دارد ،مدتها ست كه به خاطر لرزش دست اين كار را كنار گذاشته است . اما هنوز هم با بيماري خود مي جنگد.

19.متمم هاي قيدي و متمم هاي اجباري كدام است؟

ترس از تاريكي در او ريشه دوانده است و او را از انجام هر كار ي باز داشته است.

20.متمم هاي قيدي و متمم هاي اجباري كدام است؟

مريم در خياطي مهارت دارد. او در روز لباس هاي زيادي براي مردم مي دوزد و از اين راه در آمد خوبي كسب مي كند.

21.متمم هاي قيدي و متمم هاي اجباري كدام است؟

مريم ومينا در اتاق نشسته اند . قد مريم از مينا بلند تر است . مادر مريم مي گويد: مريم به دسته ي گل مي ماند.

22.در جمله هاي زير متمم قيدي و متمم فعلي را تشخيص دهيد.

درشاهنامه رستم چهره اي محبوب و ملّي دارد.

مينا  به كوه دماوند مي نگريست.

 23.تعداد جمله هاي بيت زير را بنويسيد.

علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدارا                          که به ماسوا فکندی همه سایه ی همارا

به دو چشم خون فشانم هله ای نسیم رحمت                      که ز کوی او غباری به من آر توتیا را

درس پنجم انواع نوشته

1.در نوشته ها چه موقع مي توان از گونه ي گفتاري استفاده كرد؟

2.گونه ي مطبوعاتي چيست؟

3. با توجه به متن زير گونه ي زبان و ويژگي هاي اين گونه  را بنويسيد.

« جنگل سيب صبح زود از خواب بيدار شد . همه ي درخت ها هميشه هر چيزي را كه در خواب ديده بودند براي همديگر تعريف مي كردند. يكي از درخت ها كه پر بود از شكوفه هاي رنگارنگ، سراسيمه گفت: من خواب ديدم تمام شاخه هايم پر از سيب شده اند... جنگل پر شد از خواب هاي قشنگ درخت هاي سيب.»

گونه زبان:...........

ويژگي ها....................

4.گونه زبان و قالب را در نوشته ي زير مشخص كنيد.

«بوي نوروز مي آمد كه معلممان سر كلاس گفت: بچه ها عيد داره نزديك ميشه. عيدي مش رضا يادتون نره . روز شنبه كه به مدرسه مي آييد به اندازه اي كه دستتون مي رسه، براش عيدي بيارين.»

5.گونه زبان و قالب را در نوشته ي زير مشخص كنيد.

«باغ ما پر از نيلوفر آبي مي شد و جابه جا گل هاي آبي كاسني مي روييد. نگين انگشتر مادرم آبي بود فيروزه بود به رنگ ريگ هاي ته جويبار هاي بهشت شدّاد . من در آن زمان نوجواني بودم حساس و دقيق.پر مي گشودم....»

6.گونه زبان و قالب را در نوشته ي زير مشخص كنيد.

ويليام سيدني پورتر ، معروف به اُ. هنري در سال 1862در امريكا به دنيا آمد ودر سال 1910در گذشت. شهرت وي بيش تر مرهون داستان هاي كوتاه و احساساتي و نيمه واقع گراي اوست كه در آن اغلب به زندگي مردم فرو دست و طبقات پايين جامعه مي پردازد.

بعضي از آثار اُ. هنري عبارت اند از: قلب مغرب، آواز شهر، راه هاي سر نوشت، اختيارات و چرخ وفلك.

7.گونه زبان و قالب را در نوشته ي زير مشخص كنيد.

«دمدمه هاي ارديبهشت ،اصفهان چون شاهزاده ي افسون شده ي افسانه است كه آرام آرام از خواب بيدار مي شود . اما بهار جاويدان در رنگ ها و نقش كاشي ها جاي دارد و اين احساس است كه من در نگاه هاي سريع خود از دنياي شگرفي كه از بناهاي اصفهان است داشته ام.»از كتاب صفير سيمرغ اثر دكتر محمد اسلامي ندوشن

8.گونه زبان و قالب و طرز بيان را در نوشته ي زير مشخص كنيد.

چشمم چيزي را نمي ديد ،به سبكي پر مي رسيدم ودر خود كم كم بالا مي رفتم و حضوري جاي مرا مي گرفت . حضوري مثل وزش نور. وقتي كه اين حالت تُرد و نازك مثل يك چيني ترك مي خورد،از اتاق مي پريدم بيرون. مي دويدم  ميا ن شلوغي اَشكال.»اتاق آبي،سهراب سپهري

9.نوشته به اعتبار طرز بيان به دو دسته تقسيم مي شود .نام ببريد.

10.زبان نامه هاي اداري چگونه است؟

11.نوشته ها به اعتبار طرز بيان به جد  و طنز تفسيم مي شوند. دو تقسيم بندي ديگر به اعتبار چه چيز هايي است؟

12.كدام گونه اين ويژگي را دارد؟«زبان درس خوانندگان ايراني است.»

13.دو ويژگي زبان معيار را بنويسيد.

14.دو ويژگي زبان محاوره را بنويسيد.

15.نحوه ي زبان كودكانه چگونه است؟

16.زبان كودكانه چگونه است؟

17.در نوشته ها در چه حد مي توان از زبان محاوره استفاده كرد؟

 

درس ششم (خط و نوشتار)

1.جاهاي خالي را با كلمه مناسب پر كنيد.

زبان و گفتار ريشه در.......و....................دارد حال آن كه خط و نوشتار ريشه در .....................و..................دارد.

2.اين كه ما كلمات را در حين نوشتن در ذهن تكرار مي كنيم بيانگر چه واقعيتي درباره ي زبان است؟

3.خط و نوشتار چگونه با زبان پيوند مي خورد؟

4.راز اصلي ما براي آموختن خط و نوشتار چيست؟

5.دو تفاوت زبان و گفتار را با خط و نوشتار بنويسيد.

6.تفاوت زبان و گفتار با خط ونوشتار از نظر يادگيري چيست؟

7.زبان ...............................در حالي كه گفتار فقط ....................................است.

8.وقتي سكوت مي كنيم باز هم از توانايي....................برخورداريم.

9.آيا نوشتار از بخش هاي اصلي زبان است؟چرا؟

 

 درس هشتم(گروه فعلي  و ويژگي هاي آن)

1. به زمان هاي خواسته شده ببريد

ديده است: مضارع التزامي

آمديم: ماضي بعيد

2.جدول زير را كامل كنيد

3.زمان ، كاربرد و وجه فعل‌هاي زير را بنويسيد .

داشتيم برمي‌گشتيم كه علي وارد شد .

4.در عبارت : ((غوك با فرياد گفت : كه از شومي مصاحب نا هم جنس بدين مبتلا شده است )) .

زمان و كاربرد فعل ((شده است)) را بنويسيد .

5.وجوه افعال زير را مشخص كنيد.

الف- قدر زندگي را بدان ب- شايد مردم بي‌گناه بخشيده شوند.

ج-ايران مهد دليران است .

6.از فعل « جوشيد» (با حفظ شخص فعل) موارد زير را بسازيد .

ماضي مستمر: مضارع مستمر:

مضارع التزامي: ماضي نقلي:

7.فعلهاي معين را مشخص كنيد .

خواهيد آمد ديده باشم شنيده شده است

8- جدول زير را با حفظ شخص كامل كنيد .

9.براي كاري كه در گذشته پيش از كار ديگري اتفاق افتاده به كار مي‌رود .

الف- ماضي بعيد ب- ماضي ساده

ج- ماضي مستمر د-ماضي نقلي

 

درس نهم : طرح نوشته- مواد لازم نوشته؛ بیاموزیم

درباره «اعتماد به نفس» طرحي بنويسيد.

از فوايد نوشتن طرح يك نوشته يك مورد را ذكر كنيد .

طرح در نوشته‌هاي كوتاه ، ممكن است ...... باشد اما در نوشته‌هاي بلند ............ و ............ است .

فضا سازي در قصيده همان ............ است .

فوايد نوشتن طرح يك نوشته چيست ؟ (ذكر دو مورد )

فضاسازي را تعريف كنيد و دو مورد از فوايد آن را بيان كنيد ؟

شاعران و نويسندگان براي تأثير گذاري بيشتر ، غالباً از عنصر .......... استفاده مي‌كنند .

طرح نوشته چه فوايدي دارد ؟ بنويسيد .

48- رعايت چه مواردي باعث مي شود كه نوشته‌ي ما مؤثر باشد ؟

49- وقتي به فراخور محتواي نوشته ، زمينه‌هاي مناسب رواني را در خواننده يا شنونده ايجاد كنيم به اين كار ........... مي‌گويند .

 

51 – تركيب مناسب را جاي نقطه چين در عبارت زير قرار دهيد . (براعت استهلال – حسن مطلع)

- گذشتگان به فضاسازي آغاز نوشته .............. مي‌گفتند .

لازمه‌ي نگارش هر نوشته .................. است .

 

درس دهم گذر فعل

فعل هاي زير را با حفظ شخص وزمان گذرا كنيد .

پوشيده است

مي دود

 

جمله ي زير را مجهول كنيد

شاه مردم بي گناه را به گلوله مي بست.

مريم دوستش را در خيابان ديده بود.

پيرمرد را در كنگره ديده بودم.

 

جمله‌ي زير را مجهول كنيد .

پدر و مادر حسن را دوست دارند .

 

جمله معلوم را به مجهول تبديل كنيد .

«آن‌‌ها قرآن خواهند خواند»

 

افعال«داريد مي‌بينيد»و « بشنويد » را باحفظ زمان و شخص مجهول كنيد .

 

افعال گذرا- ناگذر را معین کنید

آهن گداخت./ هواسرد گشت/ خدایا مرا ببخش/ قافله ی تمدن به کجا دارد می رود

 

جمله‌ي زير را مجهول كنيد .

علی شعر سروده است.

مینا کتاب را از قفسه بر می دارد.

 

نهاد جمله های زیر را مفعول قرار دهید.

چراغ دانش همیشه فروزان است.

غذا زود حاضر شد.

درس یازدهم: عنوان،شروع و پایان نوشته ؛بیاموزیم

دو راه براي انتخاب عنوان نوشته بنويسيد.

 

انگيزه ي نويسنده از مطرح كردن سؤال در پايان نوشته ي خود چيست؟

 

فضاسازي چيست؟

فضاسازي را تعريف كنيد.

حسن مطلع در قصيده پردازي در واقع همان........................است.

 

در انتخاب عنوان اثر «نون والقلم» از چه راهي استفاده شده است .

براي هر مورد يك كتاب نام ببريد كه انتخاب عنوان‌هاي آن از راه‌هاي زير باشد

الف – تناقض‌نما ب- انتخاب يك مصراع يا بخشي از يك شعر معروف ج- استفاده از بخشي از يك آيه‌ي قرآن

نويسنده‌ي اثر «خفتگان بيدار» براي انتخاب نوشته‌ي خود از چه راهي بهره برده‌اند .

 

برای انتخاب عنوان این کتاب ها از چه روشی استفاده شده است.

الف- بحر در کوزه                  ب- خفتگان بیدار

 

درس دوازدهم: ساختمان فعل؛ بیاموزیم

فعل هاي «فرود آمد» و«دارد مي نويسد» را منفي كنيد.

 

ساختمان (ساده/پيشوندي/مركب) هريك از فعل هاي زير را بنويسيد

مريم فردا براي دوستش نامه خواهد نوشت.

بچه ها از اردو بر گشتند

معلم به دانش آموزان طريقه ي زندگي را ياد مي دهد.

علي پدرش را از موضوع آگاه كرد.

فعل جمله ي زير مركب است يا خير؟

هنگام مد آب دريا بالا مي آيد.

نوع فعل‌هاي عبارت زير را از نظر ساختمان معين كنيد .

كودكي خردسال بوته‌ي ذرتي را از زمين برآورد و با شادماني بسيار پدرش را از حاصل كوشش خود آگاه كرد .

در عبارت‌هاي زير ساده ، مركب و پيشوندي را مشخص كنيد .

الف) سنگ از كوه فرو غلطيد .

ب) خواهرم به مدرسه رفته است .

ج) او هيچ وقت دست از پا خطا نمي‌كند .

د) من او را از اين موضوع آگاه كردم .

فعل جمله‌ي رو به رو را منفي كنيد .

علي داشت كتاب مي‌خواند .

- ساخت فعل‌هاي زير را مشخص كنيد .

الف- او در تحصيل علم و دانش رنج برد ب- آب دريا فرو نشست

ج- كبوتر بر فراز درخت نشست .

د- معلم از بي‌انضباطي دانش‌آموزان چشم پوشيد .

فعل ساده و مركب را تعريف كنيد و آنها را در فعل‌هاي زير مشخص كنيد .

آتش گرفتن- خواهد آمد- مانده است- دل بست

درس چهاردهم:روش تحقیق (1)

پژوهشگر براي آن كه بتواندبا صرف كم ترين وقت ، بهترين و گزيده ترين اطلاعات را درباره ي يك موضوع تحقيقي به دست آورد بايد با چه آشنا باشد؟

 

چرا پژوهشگر بايد با روش دست يابي به مراجع و مآخذ و نحوه استفاده از آن ها آشنا باشد؟

 

در علوم زير از كدام روش تحقيق استفاده مي‌شود .

روانشناسي    علوم پژشكي    فيزيك   شيمي    علوم انساني    ادبيات فارسي

 

     

روش‌هاي كلي و عمومي تحقيق را نام ببريد .

 

روش تجربه در چه علومي كاربرد دارد؟

 

چه زماني از روش مشاهده در تحقيق استفاده مي شود؟

 

براي هر يك از موضوعات زير از چه روشي استفاده مي كنيم؟

الف- مراحل تهيه شير پاستوريزه

ب- تحقيق درباره بناي تاريخي يا مكان جغرافيايي

 

در روش مشاهده  چه چيز هايي بايد ثبت شود؟

 

 

روش پرس و جو به چند شكل صورت مي گيرد؟

 

 سؤالات مصاحبه چگونه بايد باشد؟

 

درهنگام مصاحبه به چه نكاتي بايد توجه داشت؟

 

چه كساني بيشتر از مصاحبه استفاده مي كنند؟

 

مصاحبه چند شكل است؟

 

چه موقع   مصاحبه ، به صورت تلفني انجام مي گيرد؟

 

روش مطالعه چيست؟

 

چه چيز يكي از از ابزار هاي مهم مرجع شناسي است؟

 

كتابخانه ها معمولاً به چه شيوه اي اداره مي شوند؟ توضيح دهيد.

 

در هر كتابخانه چند نوع برگه وجود دارد؟

 

برگه ها در كتابخانه به چه صورتي تنظيم شده اند؟

 

نحوه استفاده از كتب مرجع چيست؟

 

.............و .............. از منابع مهم تحقيق به شمار مي روند.

 

دو فهرست معتبر فارسي را نام ببريد.

 

كتاب شناسي چيست؟ مثال بزنيد.

 

.................و .......................و ...................هر كتابخانه مي تواند منبع مهمي براي بعضي از تحقيقات باشد.

 

با کلمات مناسب، هریک از جمله های زیر را کامل کنید:

 

الف- در پرسش نامه ، سؤالات باید......و روشن و...........باشد.

ب-ممکن است مشاهده به صورت ......باشد یا....................

پ-پس از مطالعه ی اطلّاعات ،باید بخش های ضروری را در ................یادداشت کنیم

ت- در علوم پژشکی ،فیزیک و شیمی از روش........و.......................... بهره می گیرند.