نمونه سؤال زبان فارسی 3/ دبیرستان خواجه نصیر
درس اول
1.کوچک ترین واحد زبان...................................و بزرگ ترین واحد زبان ..................است
2. در نظام آوایی زبان فارسی ، الگوی هجایی با چه نوع واجی آغاز می شود؟
3.هر تکواژ یا واژه برای این که تولید شود یا از زبان بیگانه به زبان فارسی راه یابد ، باید از صافی کدام یک از قواعد ترکیب زبان عبور کند؟
4. قواعد هم نشینی را تعریف کنید.
5. قواعد کاربردی را تعریف کنید و برای آن یک مثال بزنید.
6.برای قواعد واجی (هر دو قانون) یک مثال درست و یک مثال نادرست بزنید.
7.برای قواعد معنایی یک مثال درست و یک مثال نادرست بنویسید
8.برای هر یک از الگو های هجایی زیر مثالی ذکر کنید.
الف- صامت+ مصوت+ صامت
ب- صامت+ مصوت
9.کدام یک از الگو های هجایی زیر نادرست است . دلیل آن را بنویسید.
الف- صامت + مصوت+ صامت
ب- مصوت+ مصوت+صامت
10.چرا واج های /ت/ ،/د/ و /چ/ ،/ش/ نمی توانند بدون فاصله در کنار یکدیگر قرار بگیرند؟
11.چرا الگوی هجایی«صامت+ صامت+مصوت +صامت»در فارسی معیار کاربرد ندارد؟
در نوشته ی زیر دو مورد بیابید که با قواعد ترکیب هماهنگی نداشته باشد.
« در حالی که می دوید با شادی فریاد کشید؛ بچش متولد شد.چه روز خوبی! در بیست و دوم روز بهمن 1386.»
12.در هر یک از موارد زیر ، کدام یک از قواعد ترکیب رعایت نشده است؟
الف- وقتی به کتابخانه رسید مشخصات کتاب را به آن جا محترم کتابدار تحویل داد.
ب- آیا برنامه ریزی مطالعاتی شما موفق بوده است؟ من گرسنه هستم.
13.کدام قواعد ترکیب ، تولید واحد زبانی زیر را غیر ممکن ساخته است؟
سبز درختان شمال جنگل ، انسان ها را می کارند.
14.چرا نمی توان واحد زبانی « بْپْر» را تولید کرد؟
15.الگوی هجایی واژه های زير را بنویسید.
« انس»:
« گُل»:
«پلیس»:
«آوا»:
«آیه»:
«چاره»:
«درس»:
«ابر»:
«مؤلّف»:
«شخصیّت »:
16.به چه دلیل واژه ی « رْ يْپ » در زبان فارسی قابل تلفظ نیست؟
17.چرا جمله ی زیر در زبان معیار کاربرد ندارد؟ شکل درست آن چگونه است؟
« نور ، درخت شاخه های نازک ترین را نوازش می داد.»
18.چرا واحد زبانی « من ، من را سرزنش می کنم.» کاربرد ندارد؟
19.در جمله ی « من من را در آینه دیدم.» کدام قاعده ی ترکیب زبانی رعایت نشده است؟
20.چرا تولید واحد زبانی زیر غیر ممکن است ؟
«امین با دوستانش به نمایشگاه بین المللی کتاب رفتند.»
21.هر یک از واحد های زبانی برخلاف کدام قاعده ی زبانی ساخته شده است؟
الف- من درس هایم را می خوانی.
ب- پْچْش
پ- دبیرستان یک ِ دولتی شاهد ِ ِ
ت- پنجره کتاب را خواند.
22.چرا تولید واحد های زبانی زیر غیر ممکن است؟
الف- چْجْد
ب- چرا تو تو را سرزنش کردی؟
پ- تو ،تو را از دید دیگران پنهان نمودی.
ت- صمیمی دوستان آرزوی دیدن خوب
ث-چوپانان ،آسمان آبی را رسانیدند.
ج- حسن صورت حسن را در آینه دید.
چ= تو ،تو را در خیابان دیدی.
ح- کوچک این درخت
خ-او ،اورا دیدی
د- کتاب در آسمان پرواز کرد.
23.چرا تولید واحد زبانی « من من را در آینه دیدم.» غلط است؟ صحیح آن را بنویسید.
24.جمله ی زیر طبق کدام قاعده ی ترکیب غلط است؟
«علف های سبز، گوسفندان را می درند.»
جمله ی بالا را به گونه ای تغییر دهید که در زبان معیار قابل استفاده باشد.
25.کدام قاعده در گرو ه اسمی « کوتاه دیوار خانه» رعایت نشده است؟ صورت صحیح آن را بنویسید.
26.چرا گروه اسمی« همه بلند ایران های کوه»صحیح نیست؟ترکیب درست آن را بنویسید.
27.کدام یک از قواعد ترکیب در عبارت«پرورش، وزارت و آموزش» رعایت نشده است؟ آن را اصلاح کنید.
28.در تولید واحد های زبانی فرضی زیر چه قواعدی رعایت نشده است؟
الف- بر می داشتند داشتند.
ب- من،من را صدا زدم.
29.با استفاده از روش جانشین سازی جمله های زیر را باز سازی کنید تا به جمله ی عادی معنا داری تبدیل شود.
کیفم با دلخوری مدادش را تراشید.
30.در جمله ی « پرنده، آبی پاک آسمان را نشانده است.»
الف- رعایت نکردن کدام قواعد ترکیب ، ساخت جمله را غیر ممکن کرده است؟
ب- الگوی هجایی واژه ی «آبی» را بنویسید.
31.رعایت نکردن کدام قواعد ترکیب ، ساخت جمله زیررا غیر ممکن کرده است؟ جمله را به صورتی تغییر دهید که تولید آن امکان پذیر شود.
« سروهای دشت بلند ،با وزش نسیم به حرکت در می آیند.»
32. در هر يك از موارد زير کدام قاعده ی ترکیب زبانی رعایت نشده است؟
الف- قرن زلزله ي مهيب ترين
ب-گوسفندان در باغ درخت مي كارند.
پ-در تابستان گذشته به چه كاري مشغول بوديد؟-فردا امتحان داريم؟
درس دوم
1.واج های واژه هاي زیر را بنویسید.
«ذرّه»:
«آرزو»:
«هنرمندانه»:
«پیمان» :
2.با توجه به گروه اسمی «بهترین کتاب آموزنده»
الف -هسته را مشخص کنید و تعداد واج های آن را بنویسید.
ب- نوع وابسته ها را بنویسید.
3.گروه اسمی « این کوشش های بی نتیجه» از چند واژه تشکیل شده است؟
4.در گروه اسمی « روش های نوین تحقیق» هسته کدام است؟
6.در گروه اسمی « گواراترین چشمه ها» هسته کدام است؟ نام وابسته های پیشین و پسین آن را بنویسید.
7.در گروه اسمی «همه ی دانشمندان زمان» تکواژها و واژه ها مشخص کنید.
8.در گروه اسمی «دانش آموزان زرنگ»
الف- هسته را مشخص کنید
ب- تعداد تکواژ های هسته را بنویسید.
پ- در این گروه یک تکواژ وابسته ی اشتقاقی و یک تکواژ وابسته ی تصریفی مشخص کنید.
9.عبارت زیر چند تکواژ وابسته ی اشتقاقی دارد؟
« کلاس و بچّه ها برای من با دو احساس ،شوق و نگرانی همراه بود . همه چیز در اطرافم ناشناس بود.»
10.هسته گروه اسمی «دمای اجرام آسمانی» چیست؟ این گروه اسمی چند واژه است؟
11.تکواژهای وابسته را در جمله ی زیر مشخص کنید.
« بدون تخیل و تصور، عالم ادب از صفا و کمال باز می ماند و شاعر و داستان سرای هنرمند به وجود نمی آورند.»
12.گروه های جمله ی« بدون تخیل و تصور، عالم ادب از صفا و کمال باز می ماند و شاعر و داستان سرای هنرمند به وجود نمی آورند.» مشخص کنید.
13.واژه های جمله ی زیر را مشخص کنید.
« وظیفه ی مترجم ادبی آن نیست که مطلب را بجود و در دهان خواننده بگذارد.»
14.گروه اسمی « خوش بختی برای امیدواران» چند تکواژ آزاد و چند تکواژ وابسته دارد؟
15.جمله ی« دیروز صبح دانش آموزان کلاس ما با تلاش بسیار تکالیف خود را در کلاس انجام دادند » از چند گروه تشکیل شده است؟
16.با توجّه به جمله ی « با یکی از آن کلید ها ، قفل پای در پلکان مسجد را باز کردیم.»
الف- تعداد واژه ها ی گروه مفعولی را بنویسید.
ب- نوع تکواژ را در واژه های «کلید ها» و «در» مشخص کنید.
17.هسته و تعداد تکواژ گروه اسمی «هر چهار کتاب سودمند» را مشخص کنید.
18.گروه اسمی « بلند ترین کوه های جهان»
الف- چند تکواژ آزاد وچند تکواژ وابسته دارد؟
ب-هسته را مشخص کنید و نام وابسته های پیشین و پسین آن را بنویسید.
19.در گروه اسمی « دفترچه های مشق بچّه ها » هسته کدام است؟و تعداد تکواژ های گروه چند عدد است؟
20. .برای واژه های هم آوا یک مثال بنویسید.
برای واژه ی «حیاط» یک واژه ی «هم آوا »با ذکر معنی آن بنویسید.
21.در عبارت« خانه های ده تا چمنزار امتداد داشت»
الف- چند واژه و چند تکواژ وجود دارد؟
ب- تکواژهای وابسته کدامند؟
22.با توجّه به عبارت زیر ، به سؤالات ،پاسخ دهید.
« داستان هیجان انگیز شیرین در اثر ارزشمند نظامی، به نویسندگان قلم به دست ایرانی،الهام بخشید.»
الف- در عبارت فوق چند واژه دیده می شود؟
ب-در عبارت بالا، نوع تکواژ«در» ...............است.
23.با توجّه به عبارت زیر ، به سؤالات ،پاسخ دهید.
«اگر عبارتی ارزشمند از بزرگان علم وادب دیدی، آن را در دفترت بنویس.»
الف- در عبارت فوق چند تکواژ دیده می شود؟
ب- هریک از تکواژ های «ی» در« عبارتی» و «از» چه نوع تکواژی هستند؟ (نوع دقیق تکواژ)
24.تکواژهای و هسته گروه اسمی « همان جوانمرد دلیر شهر ما » را مشخص کنید.
25.با توجه به عبارت زیر به سؤالات پاسخ دهید
« نشست و برخاست با انسان های ارزشمند گامی در جهت کمال گرایی است.»
الف- جمله ی بالا از چند واژه تشکیل شده است؟
ب- تکواژ «ی» در «کمال گرایی» تکواژ .....................است.
26.تعداد واژه های جمله ی «در این جهان ناپایدار بشر گرفتار تن همیشه سرگردان است» مشخص کنید.
27.چه واژگانی می توانند هسته ی گروه قیدی قرار گیرند؟
28.در عبارت «زبان یک نظام است که کار اصلی آن ایجاد ارتباط بین افراد است.» چند تکواژ وجود دارد؟
29. در جمله ی « علی دوستش را در خیابان دید.» کدام گروه را می توان حذف کرد ؟چرا؟
30.در عبارت زیرجمله ی مستقل ساده و جمله ی مستقل مرکب را مشخص کنید.
« باز گردانی در واقع امروزی کردن شعر یا نثر است . مقصود از امروزی کردن نوشته های قدیمی آن است که محتوا و پیام آن ها را با زبانی ساده و قابل فهم در آوریم.»
31. با توجه به عبارت «در دهکده ی ما بهترین سرگرمی بچّه ها بازی با سنگریزه هایی بود که از کنار رودخانه ی خروشان ده جمع می کردند . این بازی در عصرهای تابستان طرفداران زیادی داشت.»
الف – جمله ی مستقل ساده و جمله ی مستقل مرکب آن کدام است؟
ب- واج های واژه ی «بازی» را مشخص کنید.
پ-نوع تکواژهای واژه ی«دهکده» را بنویسید.
ت- در گروه اسمی « بهترین سرگرمی بچّه ها» هسته کدام است؟ تعداد واژه های گروه چند عدد است؟
32.در جمله ی « با چشمان گشاد به مردم نگاه می کرد» کدام گروه را می توان حذف کرد ؟چرا؟
33.جمله ی «دکتر معین، استاد ادبیّات دانشگاه تهران و مؤلف یک لغت نامه ی فارسی بود» چند تکواژ و چند واژه دارد؟
34.در گروه اسمی«سردترین فصل سال» هسته کدام است؟
35.تکواژ آزاد و تکواژ وابسته را در واژه ی «آزادی » مشخص کنید.
گروه اسمی«شاعر حماسه سرای ایران» چند واژه است؟
36.به عبارت زیر توجه کرده ،سپس به سؤالات پاسخ دهید:
« برای مادرم در حیاط چادر زدیم و فقط سرمای کشنده و برف زمستانی بود که توانست او را به چهاردیواری اتاق بکشاند.»
الف- جمله ی مرکب عبارت بالا را مشخص کرده ،بنویسید..
ب- هر یک از تکواژ های «برای» و «برف»چه نوع تکواژی محسوب می شود؟
37 در جمله.« خوشبختی ،یگانه چیزی است که می توانیم بی این که خود داشته باشیم ،دیگران را از آن برخوردار کنیم.» واژه های مشخص شده چند تکواژ است؟
38.با توجه به عبارت زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید
وزرات آموزش و پرورش با خريداری میلیون ها جلد كتاب، امكانات نسبتاً مناسبي براي كتاب خانه ها ی مدارس فراهم كرد.
الف- عبارت فوق از .........................واژه تشکیل شده است.
ب- نوع تکواژ «وزارت» را بنویسید.
39.در متن زير ،جمله ي مستقل ساده و مركب را مشخص كنيد.
« عطّار پير نسخه اي از مثنوي «اسرار نامه» را كه اثر دوران جواني خود او بود به اين كودك الهي هديه كرد. براي خداوندگار اين هديه يك تحفه ي آسماني بود.»
40.در متن زير ،جمله ي مستقل ساده و مركب را مشخص كنيد.
« عطّار پير نسخه اي از مثنوي «اسرار نامه» را كه اثر دوران جواني خود او بود به اين كودك الهي هديه كرد. براي خداوندگار اين هديه يك تحفه ي آسماني بود.»
41.با توجه به عبارت «گل هاي انديشه در فصل جواني بارور مي شوند.» به سؤالات داده شده پاسخ دهید.
الف- اين جمله چند واژه دارد؟
ب- اين جمله چند تكواژ دارد؟
پ-در اين جمله يك تکواژ وابسته مشخص كنيد.
ت- در اين جمله يك تکواژ آزاد مشخص كنيد.
42.با توجه به معنای واژه های هم آوا ،کاربرد واژه ی مشخّص شده در کدام عبارت نادرست است؟ صحیح آن را بنویسید.
الف- در این وادی ها بیابان های آتش زا و دریاهای توفان زا در پیش است.
ب- او را فراغ خاطری است که به بیان نمی آید.
درس سوم: ویرایش
1.در عبارت زیر ،از کاربرد کدام واژه باید تا حدّامکان پرهیز کرد؟ چه واژه ای را می توان معادل آن به کار برد؟
«جمعیّت انبوه، ویران کننده ی محیط زیست می باشد.»
2.چرا نباید در نوشته های خود از عبارت «از جای بشد » به جای «عصبانی شد» استفاده کرد؟
3.عبارت های زیر را ویرایش کنید.
الف-«مدیر محترمۀ باشگاه ورزشی را در آخرین مسابقۀفینال دیدم.
ب- در واقع این جور وقت ها آدم دچار خودپرستی می شود که به درد نمی خورد.
4.کدام جمله درست است؟
الف-این موضوع ساده ای است که مشمول حال هر انسانی در هر زمان می شود.
ب- این موضوع ساده ای است که شامل حال هر انسانی در هر زمان می شود.
5.چرا کاربرد جمله ی زیر از نظر نگارشی درست نیست؟
« دو خواهر و برادر حافظ کلّ قرآن شدند.»
6.جمله ی زیر از نظر نگارشی چه اشکالی دارد؟
« گاهی ماشین ها تولید صداهایی ناهنجار را ایجاد می کنند که بسیار آزار دهنده است.
7.تضاد میان اجزای عبارت زیر چگونه برجسته شده است؟
«دوست واقعی و پنهان کاری!»
8.کدام گزینه از نوع ویرایش زبانی به شمار می آید؟
الف- کاربرد درست همزه ب- رعایت ارتباط موضوعی در نوشته پ- رعایت علایم نگارشی ت- به کار بردن فعل با حرف اضافه ی آن
9.به کار بردن کدام کلمه در نگارش فارسی نادرست است؟
الف- اتّفاقات ب- ارتباطات پ- تصادفات ت- فرمایشات
10.چرا جمله ی « گلستان توسط سعدی نوشته شد.» درست نیست؟
11.در مورد« کژتابی »عبارت زیر تو ضیح دهید.
« همسر این مرد که خیّاط است با خانواده ام رفت و آمد دارد.»
12.چرا عبارت زیر از نظر نگارشی نادرست است؟
« دو موتور سوار به هم خوردند و کلّه ی یکی از آن ها زخمی شد.»
13.عبارت زیر را ویرایش کنید.(4مورد)
«بازرسان با توجه به سوابق گذشته ی متّهم ،نتایج به دست آمده را تلفناً یا به وسیله ی پست گزارش می کنند.»
14.ابتدا دلیل غلط بودن هر یک از جملات زیر را بنویسید ؛ سپس مشخص کنید ویرایش هر جمله در حوزه ی کدام نوع ویرایش قرار می گیرد؟
الف- حسن خوبی یک دانش آموز تلاشکری اوست.
ب- دوست من، حاصلضرب این اعداد را درست نوشت.
درس چهارم:
1. املای کدام گزینه نادرست است؟
الف- نقض پیمان ب- کلام مزبور پ- تمثال نیم رخ ت- مقاک خاک
2. املای کلمه ها ، به ترتیب معانی (قیمت – چاق – ترسناک – حجاب ) در کدام گزینه درست است؟
الف- ثمن – سمین – هایل – حایل ب- سمن – ثمین – هایل – حایل
پ- ثمن – سمین – حایل – هایل ت- ثمن – صمین – هایل – حایل
3.شکل املایی کدام گزینه بر شکل های دیگر ترجیح دارد؟
الف- شؤون-رؤوف ب- مسأله – جرأت پ- هیأت – مسؤول ت- هیئت – جرئت
4. کدام گزینه از نظر مطابقت نهاد جدا و و نهاد پیوسته درست نیست؟
الف- روز های نوجوانی به سرعت از پی هم می گذرد. ب- گذشت این روزها در سرنوشت ما تأثیر فراوان دارند.
پ- دنیا در اثر رشد وسایل ارتباطی به دهکده ی جهانی مبدل می شود. ت- موفقیت ها خود به خود به دست نمی آیند.
5.در همه گزینه ها غلط املایی وجود دارد به جز گزینه ی...
الف- گماشته و منصوب ب- حال وآجل پ- شعر مذکور ت- سفیر گلوله
درس ششم نگارش تشریحی
1.مقاله ها از نظر شیوه ی نوشتن چگونه هستند؟
الف- تحلیلی – تشریحی – تحقیقی ب- اجتماعی – سیاسی – فرهنگی
پ- ساده – فنّی – مصنوع ت- انتقادی – فکاهی – ادبی
2.درس« تربیت انسانی و سنّت ملّی ما» در کتاب ادبیّات دوم از نظر شیوه ی نگارش چگونه است؟
الف- تحلیلی ب- تشریحی پ- تحقیقی ت- فنّی
3.نوشته های تشریحی و نوشته های تحلیلی حاصل چیست؟
الف- پژوهش نویسنده یا دیگران- دیده ها و شنیده ها ب- دیده ها و شنیده ها-تأمّلات درونی نویسنده
پ- تأمّلات درونی نویسنده- دیده ها و شنیده ها ت- دیده ها و شنیده ها - پژوهش نویسنده یا دیگران
4عام ترین و رایج ترین راه تشریح چیست؟
الف- فکر کردن راجع به موضوع
ب- طرح پرسش هایی در مورد ابعاد مختلف یک چیز یا شخص یا پدیده
پ- تهیه طرح و چار چوب نوشته ت- استفاده از پژوهش دیگران
5.در کدام گزینه پسوند«ان» نشانه ی جمع است؟
الف-گیاهان ب- شادان پ- کندوان ت- سپاهان
6.کدام مفهوم نادرست است؟
الف-مردان= جمع مرد ب- بامدادان = زمان و هنگام صبح
پ- بهاران = هنگام بهار ت- کوهان= جمع کوه
7. نوشته های تشریحی و تحلیلی چه تفاوتی دارند؟
8.با توجه به متن زیر به هر یک از سؤالات پاسخ دهید.
« کلاس دوم بغل دفتر بود. بعد سالن بود؛ خالی و بزرگ که دو ستون سفید چهارگوش پرش کرده بود وآن ته سه چهار میز و نیمکت شکسته، دیوار روبه رو پوشیده از عکس پهلوانان ویک نقشه ی آسیا و...»
الف- این نوشته به چه شیوه ای نگارش شده است؟
ب- این نوشته حاصل کدام یک از موارد زیر است؟
1)دیده ها و شنیده ها 2) تأمّلات درونی نویسنده 3) پژوهش نویسنده یا دیگران
درس هفتم گروه فعلی
1.از نظر ساخت فعل (ساده- پيشوندي- مركب) فعل جمله هاي زير را مشخص كنيد.
الف- او بچه های کلاس را دست می اندازد.
ب- برادرم ماراز خطرات این کار آگاه کرد و به خانه اش باز گشت.
2.زمان فعل های(دارد دیده می شود – فکر کرده است – اعلام نموده بود ) به ترتیب در کدام گزینه آمده است؟
الف- ماضی مطلق – ماضی مستمر – ماضی بعید ب- ماضی مستمر – ماضی نقلی- ماضی بعید
پ- ماضی مستمر – ماضی بعید – ماضی نقلی ت- ماضی مستمر – ماضی نقلی – ماضی بعید
3. در کدام گزینه،پیشوند معنای تازه وجدیدی به فعل ساده می دهد؟
الف- برشمرد ب- برافراشت پ- برخاست ت- فراگرفت
4. فعل تمام گزینه ها مرکب است غیر از...
الف- من درس زبان فارسی را دوست دارم. ب- او از خواسته هایش چشم پوشید.
پ- او هیچ وقت دست از پا خطا نمی کند. ت- من در این شهر دوست دارم.
5.کدام فعل هم ماضی است و هم مضارع؟
الف- می فهمید ب- می فهم پ- می فهمانم ت- فهمیدند
6. بن مضارع در کدام گزینه نادرست است؟
الف- داشتم برمی خاستم: برخیز ب- چشم پوشیده اند: پوش
پ- گفته است:گو ت- یافته است: یاب
7.از مصدر «گماشتن» زمان های خواسته شده را در ساخت های خواسته شده بنویسید.
ماضی بعید سوم شخص مفرد
ماضی مستمر اول شخص جمع
8.جمله ی زیر را گذرا کنید
مداد ها از دست علی افتاد
9.عبارت زیر را بخوانید و سپس به سؤالات پاسخ دهید.
«یک روز اهالی اصفهان باخبر شدند که مجتهد تازه ای بر مجتهدین افزوده شده،هنوز کمی نگذشته بود که برجستگی فکری خود را به همه ی اصفهانی ها شناساند ،این بود که او را جزو بیست نفر مجتهد طراز اول برای مجلس انتخاب کردند.»
زمان و گذر یا ناگذر بودن فعل «شناساند» را بنویسید.
نوع ساختمان افعال مشخص شده را در متن را بنویسید.
10. با توجه به جمله ی زیر به سوالات پاسخ دهید.
(( صیادان و کشاورزان فارغ از کار روزانه , در بستری گرم , تن های خسته ی خویش را به خواب سپرده اند.))
الف) زمان و نوع فعل چیست؟ این فعل را به زمان آینده تبدیل کنید.
11.فعل«می آفرید» را به صورت مضارع التزامی بنویسید.
درس هشتم زندگی نامه
1.چرا زندگی نامه ها باید دور از غرض ورزی نوشته شوند؟
2.دلیل امتیاز کتاب« تاریخ بیهقی» از کتاب های تاریخی دیگر چیست؟
3.كدام گزينه از« روش هاي گرد آوري اطلاعات » براي نوشتن«زندگي نامه» نيست؟
الف – مشاهدات شخصي ب – استفاده از منابع كتاب خانه اي
پ- بازنويسي ت – پرسش از افراد مطلع
4.اگر «زندگي نامه» شكل رمان گونه داشته باشد ،وظيفه ي نويسنده چيست؟
5.در نوشته ی زیر که بخشی از زندگی نامه ی گاندی است ،نویسنده برای خارج نمودن نوشته از حالت عادی از چه شیوه ای استفاده کرده است؟
«اصلاحگر بود یا قدیس یا سیاستمداری بی پروا؟ در نظر بیش تر جهانیان گاندی اصلاحگری انقلابی بود که پیروانش در وی چون قدیسی می نگریستند.»
6.چرا در نوشتن یک زندگی نامه باید به واقعیّات زندگی شخص مورد نظر تکیه کرد؟
7.زندگی نامه گونه ای از نوشته های ............................است.
8.زندگی نامه علاوه بر رعایت نکات فنی چگونه باید نوشته شوند تا سهم خود را در پژوهش های تاریخی و فرهنگی حفظ کنند؟
درس نهم جمله ی ساده و اجزای آن
1.اجزاي جمله ي زير را مشخص كنيد.
موسيقي دلپذيرو گوش نواز،معاني ژرف و دقيق و چشم انداز هاي هنري اشعار حافظ،ما را با دنياي رازآلود وي بيش تر آشنا مي گرداند.
2.نمودار اجزاي جمله ي « زيارت قبول» را رسم كنيد.
3.نمودار اجزاي جمله ي « اشعار مهدی اخوان ثالث، شاعر توانمند معاصر، با فرهنگ غنیّ ایرانی در آمیخته است.» را رسم كنيد.
4.نمودار اجزاي جمله ي « خاطرات تلخ و شیرین زندگی، پیمانه ی حیات آدمی را پر می سازند.» را رسم كنيد.
5.جمله ی زیر را مجهول کنید.
لباس زهرا پوسیده است.
6.در متن زیر به موارد خواسته شده پاسخ دهید:
« گویی در میان این کاروان کوچک ،بذر عشق پاشیده بودند؛ عشقی که زندگی و شادی می آفرید و در برابر دروغ و خودخواهی ،سرسختانه می ایستاد و برای راستی و حقیقت تلاش می کرد.»
الف- فعل« پاشیده بودند» را مجهول کنید.
ب- فعل جمله ی آخر ساده است یا مرکب ؟چرا؟
7.جمله ی« شاخه های پرپیچ و خم بید مجنون می رقصد و از پنجره ی باز به اتاقم می آید .» با گذرا کردن فعلشان دوباره نویسی کنید.
9.کدام یک از افعال زیر قبل از پذیرفتن تکواژ«ان» گذرا به متمم بوده است؟
الف- رهاندن ب- خوراندن پ- فهماندن ت- پوشاندن
10.جمله ی «نسیم جان بخش بهاری،عطر خوش شکوفه ها را به سوی ما می آوَرَد.» را تبدیل به جمله ی ناگذر کنید.
11.جمله ی (( صیادان و کشاورزان فارغ از کار روزانه , در بستری گرم , تن های خسته ی خویش را به خواب سپرده اند.)) جند جزئی است و گذرا به چیست؟
12.ساختمان افعال جمله ي زير را مشخص كنيد.
«بيش ترين تأثير را در شكل گيري ذهن من و نگرش اخلاقي و ديني ام ، پدرم داشته است. از اوان كودكي با پدرم انس داشتم. پدر مطالب فراواني به من ياد داد.»
درس دهم نامطابق های املایی
1. در تلفظ کدام یک از واژه های زیر ناملابق های املایی دیده می شود؟ تفاوت آوایی و املایی آن ها را مشخص کنید.
مشت زنی- رویش- خواستن
درس یازدهم
1.دو فایده ی بازنویسی متون ادبی گذشته را بنویسید.
2.بیت زیر را بازگردانی کنید.
چوشد روز رستم بپوشید گبر نگهبان تن کرد بر گبر ،ببر
3.شعر زیر را بازگردانی کنید.
نازک آرای تن ساقه گُلی/ که به جانش کِشتم / وبه جان دادمش آب/ ای دریغا به برم می شکند.
4.آیا در بازنویسی اشعار،می توانیم بخش های زیبا و هنرمندانه را عیناً نقل کنیم؟
5.شعر زیر را بازگردانی کنید.
پسندی که شهری بسوزد به نار اگر چه سرایت بود در کنار
