درس هفتم گروه فعلي

فعاليت 1  

فعاليت 2  

پخت : او را پختند. (آماده كردند )                                                               از گرما پختم. ( خيلي گرمم شد)

 او خيال تازه اي پخت .( او فكر تازه اي در سر پروراند )                                   ميوه پخت .( رسيد )

  او در اين كار كاملاً پخته شده است .( تجربه كسب كرده است )                       مادر غذا را پخت .( طبخ كرد)

اوچنان هوسي در دل پخت . ( ميل به هوس را به دل راه داد.)                     دوخت : چشم به دردوخت .(خيره شد)                                                         دهانش را دوختند .(بستند)                                                        خودش  بريد و خودش دوخت .( مطابق ميل خود كاري را انجام داد )           لباس را دوخت ( به هم وصل كرد )                                                          او را با تير به درخت دوخت.(چسبانيد)

فعاليت3

	معني	پيشوندي	معني	ساده
تفاوت معنايي دارد	پيداكردن ، چيزي به آساني به دست آوردن	بازيافتن	پيدا كردن	يافتن
تفاوت معنايي دارد	بالا آمدن ، طلوع كردن	برآمدن	آمدن	آمدن
تفاوت معنايي دارد	مراجعت دادن ، پس فرستادن	بازگردانيدن	نمود، چرخاندن	گردانيدن
تفاوت معنايي دارد	مًردن	درگذشتن	عبوركرد، صرف نظر كردن	گذشتن
تفاوت معنايي دارد	پس دادن	بازفرستادن	ارسال كردن	فرستادن
تفاوت معنايي ندارد	آرام گرفتن ، استراحت كردن ، آسايش يافتن	برآسودن	آرام گرفتن ، آرميدن ، استراحت كردن	آسودن
تفاوت معنايي ندارد	منصوب كردن ، وكيل كردن	برگماشتن	كسي را به كاري منصوب كردن	گماشتن
تفاوت معنايي دارد	آموختن ، احاطه كردن	فراگرفتن	پذيرفتن ، اخذ كردن	گرفتن
تفاوت معنايي دارد	واداركردن	واداشتن	دارا بودن	داشتن

 

   خودآزمايي ، درس هفتم (گروه فعلي)

1- علي ، دوستم را با اتوبوس به ييلاق بْرد و يك هفته او را در آن جا گذاشت .

- سال گذشته كه دوستان او را به كوهنوردي برده بودند، سنگ بزرگي را از كوه غلتاندند و به درّه انداختند

2-

خوردن:        

- خورد: او غذا خورد . ←  3 جزئي مفعولي     

  - برخورد : ما در راه به هم برخورديم . ← 3 جزئي متممي

- فروخورد : او خشم خود را فرو خورد . ←  3 جزئي مفعو لي  

داشتن :     

 - داشت: من چند كتاب داشتم . ←  3 جزئي مفعولي

- برداشت: او كتاب را برداشت . ← 3 جزئي مفعولي

- واداشت : او مرا به اين كار واداشت . ( وادار كرد )  ←  4 جزئي مفعولي ، متممي

- بازداشت : او مرا از اين كار بازداشت (منع كرد). ← 4 جزئي مفعولي ، متممي

چيدن :    

      - چيد: او ميوه ها را از درخت چيد. ← 3 جزئي مفعولي

- برچيد: دست فروش بساطش را برچيد.(جمع كرد) ← 3 جزئي مفعولي

گشتن :      

   - گشت : او تمام خيابان راگشت . ← 3 جزئي مفعولي

- برگشت : او ديروز ازمسافرت برگشت. (آمد) ← 2 جزئي

آشفتن :

- آشفت : پدر ازحركات او آشفت . ( غضبناك شد)  ← 3 جزئي

- برآشفت : او از سخنان من برآشفت. (غضبناك شد)  ← 3 جزئي

بستن : 

 - بست : در اتاق را بست . ← 3 جزئي مفعولي

- بربست : او بار خود را بربست . 3←جزئي مفعولي

- فروبست : اوچشمش را فروبست . ←3 جزئي مفعولي            

رسيدن :  

- رسيد : فريده به خانه رسيد . ← 2 جزئي

- فرارسيد : فصل زمستان فرارسيد. ←  2 جزئي                      

- در رسيد: يكدفعه او دررسيد . (آمد) ←  2 جزئي

گرفتن :   

- گرفت : او هديه را ازمن گرفت . (پذيرفت )  ←  4 جزئي مفعولي متممي

-    برگرفت : كلاغ پنير را برگرفت و رفت. (برداشت) ← 3 جزئي مفعولي 

- او مطلب را از كتاب گلستان برگرفت . (اقتباس كرد) ← 4 جزئي مفعولي - متممي-

-درگرفت : جنگ درگرفت . (آغازشد) ← 2 جزئي

-     فراگرفت : زهرا درس رااز معلّم فراگرفت .( آموخت ) ← 4 جزئي مفعولي - متممي

-      آب همه جا را فراگرفت . (احاطه كرد ) ← 3 جزئي مفعولي

-       فروگرفت : اورا فروگرفتند. (بازداشت كردند) ← 3 جزئي مفعولي

   -باز گرفت : كودك را از شير باز گرفت . ← 4 جزئي مفعولي - متممي

-        واگرفت :‌  او بيماري را از او واگرفت . ‍← 4 جزئي مفعولي – متممي  

 - در گرفت :  ناگهان باران شديدي در گرفت . ( شروع شد ) ← 2  جزئي

بردن :    

- برد: فريبا بچه را به مدرسه برد. ←  3 جزئي مفعولي    

- فروبرد: او سرش را در آب فرو برد. ← 4 جزئي مفعولي ، متممي

ريختن :   

- ريخت : آب بر زمين ريخت . ←  2 جزئي           

- فرو ريخت : باران از آسمان فرو ريخت . ← 2 جزئي

گرداندن :     

- گرداند: باران هوا را سرد گرداند. ← 4 جزئي مفعولي ، مسندي

- برگرداند: او كتاب را برگرداند. ← 3 جزئي مفعولي        

- بازگرداند: او هديه را بازگرداند.( پس داد) ← 3 جزئي مفعولي

خواندن :   

- خواند: او كتاب را خواند . ← 3 جزئي مفعولي

- فراخواند : مدير دانش آموز را فراخواند. ( احضار كرد )  ←3 جزئي مفعولي

- فروخواند : او سخن را به گوشش فرو خواند .( بدو فهماند )  ← 4 جزئي مفعولي - متممي

دادن :    

داد : مادر بچه را غذا داد. ←4 جزئي دومفعولي        

مادر غذا را به بچه داد . ← 4 جزئي مفعولي ـ متممي

- فروداد: اولقمه را فروداد . ← 3 جزئي مفعولي

غلتيدن :   

- غلتيد : سنگ از كوه  غلتيد.( افتاد)  ← 2 جزئي     

- فرو غلتيد : سنگي از كوه فرو غلتيد. (به پايين افتاد)‌ ←  2 جزئي

كشيدن :  

-كشيد : او دستم را كشيد . ←3 جزئي مفعولي

-دركشيد : طناب را دركشيد . ( پايين كشيد) ← 2 جزئي مفعولي

-او دم در كشيد  ( سكوت كرد ) ←  2 جزئي

       -بركشيد : او خود را بركشيد . ( ترقي داد)  ←  3 جزئي مفعولي   

        -اوسطل را از چاه بركشيد. ( بيرون كشيد ) ←3 جزئي مفعولي

- فرو كشيد : او را از بالاي ديوار فروكشيد . ←3 جزئي مفعولي

ماندن : 

- ماند : فاطمه در خانه ماند . ← 2 جزئي

- فروماند : ماه از جمال محمد( ص )  فروماند . ( متحير شد ) ←3 جزئي متممي

- درماند : خسرو از جواب دادن درماند . (عاجز شد)  ← 3 جزئي متممي

- بازماند : او از ادامه راه باز ماند . ( خسته شد ، عقب افتاد ، عقب ماند ) ←3 جزئي متممي

خواستن :   

- خواست : علي از من كتاب خواست . ←3 جزئي مفعولي

-     درخواست و باز خواست : در زبان معيار به صورت فعل پيشوندي كاربرد ندارد و معمولاً در معني مصدري به كار مي رود . درخواست او مثل درخواست او منطقي نبود .         

 3-      استجاري ( اجاره اي )              احسنت                   مسح

 

خود آزمايي درس هشتم (زندگي نامه نويسي)    

2- بيان غير مستقيم به شيوه ي داستاني يا رمان گونه بااستفاده از گونه ي ادبي

3- چون بن مضارع همه ي اين فعل ها  يك تكواژ آزاد است .

آموختن : آموز/ آويختن : آويز/ افزودن : افزا/ آلودن : آلا/ بخشيدن : بخش / پرداختن : پرداز / پيوستن : پيوند / سپردن : الف )سپر : طي كردن ، ب )سپار:  سفارش كردن / فروختن : فروش / گفتن : گو / دويدن : دو

درس نهم:جمله ي ساده و اجزاي آن

فعاليت درس نهم (جمله ي ساده واجزاي آن )  

                       من اين مطلب را از او آموختم . ( ياد گرفتم) ←4 جزئي مفعولي متممي

  آموختن        من اين مطلب را به او آموختم . (ياد دادم ) ← 4 جزئي مفعولي متممي  

                       من مطلب را آموختم .( درك كرد) ←  3 جزئي مفعولي  

گرفتن :

خود آزمايي درس نهم   

1-                 الف )

ب )  

              كودك مي گريد                                                 او نامه را مي فرستد

                                                                      نهاد                        گزاره  

       نهاد                گزاره                                          

گروه اسمي         گروه فعلي                                     گروه اسمي       گروه اسمي    گروه فعلي

كودك                مي گريد                                                          مفعول             فعل

                                                                                  او                    نامه را           مي فرستد

 

 

 

                            او از تاريكي مي ترسد                                              آنها او را سهراب مي نامند

    نهاد                              گزاره                                        نهاد                                     گزاره

گروه اسمي             گروه اسمي      گروه فعلي                     گروه اسمي          گروه اسمي      گروه  اسمي     گروه فعلي

                                            متمم                 فعل                                          مفعول             مسند                 فعل

                او                      ازتاريكي           مي ترسد                آنها                       او را              سهراب              مي نامند

 

پ) «گريستن »و «ترسيدن» مجهول نمي شوند زيرا گذرا به مفعول نيستند .

فرستادن : نامه فرستاده مي شود.                       ناميدن : او سهراب ناميده مي شود .

ت) بله،  فعل آن ها را ابتدا با تكواژ سببي «ان» ،گذرا به مفعول مي كنيم و سپس آن ها را مجهول مي سازيم

مثل     گريستن : گرياندن ، فريده طفل را گرياند / طفل گريانده شد .    ترسيدن : فريده بچه را از گربه ترساند. ←  بچه ترسانده شد.

2-                 همه ي جمله ها ، دو جزئي بدون فعل هستند .

                                                    جمله                                                                      جمله

                                         نهاد                      گزاره                                          نهاد                    گزاره                                                          

                                        گروه اسمي              گروه اسمي                              گروه اسمي              گروه اسمي

                                        صبح                     به خير                                       نوروزتان                    پيروز

                                       عيدتان                 مبارك                                           سفر                          به خير

                                     پيوندتان                مبارك                                           قدم نورسيده             مبارك

                                     دست                    خوش                                          خدا                          حافظ

 

درس دهم نامطابق هاي املايي

فعاليت 1 ، ص 85

كلماتي كه با «خوا» آغاز مي شوند با گذشت زمان به تدريج تلفظ آن ها تغيير يافته ، در حالي كه شكل املايي

 آن ها ثابت مانده است و از جمله نامطابق هاي املايي هستند يعني كه بين گفتار و نوشتار آن ها مطابقت وجود ندارد . در زبان فارسي «و» آنها را «واو معدوله» مي نامند . مثل :

 خوار                          خواب                     خوابيده                       خواهر                 خواستن

خوان                         خواندن                        خوانا                        خواننده                خواجه

خواستار                     خواستگار                  خوارزم                      خواهش                خواهان

خود آزمايي درس  دهم ( نامطابق هاي املايي )   

1-                 خوازه : طاق نصرت      خوالگير : آشپز      دشخواري : دشواري         

2-                  سنبل : سمبل                   اجتماع : اشتماع         انبساط : امبساط                دست بند : دس بند

       منبر : ممبر                                     سنباده : سمباده                   منابع : منابِ 

درس يازدهم بازگرداني-باز نويسي

خود آزمايي درس يازدهم (بازگرداني و بازنويسي) ،  

1-                  الف) اگر تو هوشمندي به معني توجه كن زيرا كه ظاهر و لفظ به جاي نمي ماند بلكه معني حقايق معنوي پايدار است .

ب) من از روييدن خار بر سر ديوار دانستم كه ناكس با اين بالانشيني ها ( مقام ها ) كس نمي گردد.

مصراع دوم :  كه  ناكس   كس    نمي گردد  بدين  بالانشيني ها

                    1       4          5              6           2           3

پ) اگر همواره خواستار موفقيت هستي راه و رسم بردباري را از مورچه بياموز.

ت) دوباره پلك دلم مي پرد اين ، نشانه چيست ؟ شنيده ام كه اين نشانه ي آمدن كسي به مهماني است .

مصراع دوم : شنيده ام   كه   مي آيد   كسي    به    مهماني

                       1          2          6         3        4        5